Π.Ε. Πέλλας: Παράδοση και σύγχρονος πολιτισμός
Πολιτιστικές εκδηλώσεις
Φύση και πολιτισμός συνυπάρχουν αρμονικά στην Έδεσσα, την πρωτεύουσα της Π.Ε. Πέλλας. Πεζοπορίες, αγώνες δρόμου και ποδηλατοδρομίες διοργανώνονται την άνοιξη ανάμεσα στις ανθισμένες κερασιές. Την ίδια εποχή διοργανώνεται το «Εαρινό Φεστιβάλ Μουσικής» και η ετήσια «Ανθοέκθεση». Στις παραπάνω εκδηλώσεις πρωτοστατεί η Φιλαρμονική Ορχήστρα του Δήμου Έδεσσας με συναυλίες στο πάρκο των Μικρών Καταρρακτών και αλλού.
Το καλοκαίρι, στο ανοικτό θέατρο Γαβαλιώτισσας, που βρίσκεται μέσα στο ομώνυμο πευκοδάσος, πραγματοποιούνται συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, χορευτικά δρώμενα και θεματικά αφιερώματα. Στον θερινό δημοτικό κινηματογράφο Καταρρακτών, στην περιοχή των Μύλων του Υπαίθριου Μουσείου Νερού Έδεσσας, παρουσιάζονται ταινίες από τον Φιλοπρόοδο Σύλλογο Έδεσσας «Μέγας Αλέξανδρος».
Σύγχρονος θεσμός του Δήμου Έδεσσας, ο οποίος καθιερώθηκε το 2004, είναι το «Εδεσσαϊκό Καρναβάλι». Οι εκδηλώσεις διαρκούν επτά ημέρες, με αποκορύφωμα τη μεγάλη παρέλαση αρμάτων και καρναβαλιστών στον κεντρικό πεζόδρομο της πόλης.
Στα Γιαννιτσά, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Π.Ε. Πέλλας, δύο σημαντικοί θεσμοί βρίσκονται στο επίκεντρο της κοινωνικής ζωής: οι αυγουστιάτικες πολιτιστικές εκδηλώσεις στο Ανοικτό θέατρο και η «Εμποροπανήγυρις των Γιαννιτσών», η μεγάλη λαϊκή γιορτή του Σεπτεμβρίου. Καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, στο κλειστό θέατρο της πόλης πραγματοποιούνται μουσικές και θεατρικές εκδηλώσεις.
Δρώμενα και γιορτές
Στις 23 Δεκεμβρίου, στην Έδεσσα και σε άλλους οικισμούς της Πέλλας γιορτάζουν τα Κόλιντα Μπάμπω, χορεύοντας και τραγουδώντας γύρω από επιβλητικές φωτιές. Την περίοδο των Χριστουγέννων κυριαρχούν στην Π.Ε. Πέλλας, όπως και αλλού, δρώμενα μεταμφιεσμένων. Αυτά, αν και στις σύγχρονες κοινωνίες έχουν χάσει τον αρχικό μαγικό χαρακτήρα που αποσκοπούσε στον εξευμενισμό των φυσικών και υπερφυσικών δυνάμεων, συνδέονται και σήμερα με τη διατύπωση της ευχής για καλή χρονιά.
Στα Γιαννιτσά, οι Μωμόγεροι, οι μεταμφιεσμένοι του Πόντου, με περικεφαλαίες και φουστανέλες, μαζί με τις νύφες, τον γέρο, τη γριά, τον διάβολο, την αρκούδα, τον γιατρό, τον χωροφύλακα κ.ά., παρουσιάζουν αυτοσχέδιες κωμικές παραστάσεις με μουσική και χορό. Το δρώμενο είναι καταγεγραμμένο σε πενήντα και πλέον παραλλαγές. Στην Πέλλα, έντονα θεατρικό χαρακτήρα έχουν η Καμήλα και ο Ντιβιτζής. Η καμήλα με τον θόρυβο των κουδουνιών και οι ντιβιτζήδες με το χτύπημα φαλλόμορφου ξύλου, του τοπουζιού, στη γη θέλουν να «ξυπνήσουν» τη φύση για να καρπίσει. Σε χωριά της Πέλλας, οι Ρουσαλιές, ομάδες φουστανελοφόρων με σπαθιά και τη συνοδεία ζουρνάδων και νταουλιών, περιφέρονται την ημέρα των Θεοφανίων χορεύοντας, με σκοπό να συγκεντρώσουν χρήματα για φιλανθρωπικούς σκοπούς.
Δύο καλοκαιρινές γιορτές με χορευτικά και τοπικές μπάντες με χάλκινα πνευστά είναι αφιερωμένες στη συγκομιδή των κερασιών της περιοχής. Πρόκειται για τη «Γιορτή του κερασιού» στην Άγρα και τα «Κερασιώτικα» στο ορεινό χωριό Κερασιές. Τον Οκτώβριο, στο Μεσημέρι εορτάζεται η αμπελοκαλλιέργεια με τη «Γιορτή του τσίπουρου».
Σύγχρονοι αθλητικοί θεσμοί με βαθιές ρίζες
Ο Διεθνής Μαραθώνιος «Μέγας Αλέξανδρος», αθλητικό γεγονός της Βόρειας Ελλάδας με πολιτιστική και ιστορική σημασία καλύπτει τη διαδρομή από την Πέλλα έως τη Θεσσαλονίκη.
Κατά τις ημέρες εορτασμού των «Ελευθερίων» της Έδεσσας (18 Οκτωβρίου) διοργανώνεται από το 2014 ο «Νυχτερινός Δρόμος Νερού», ανάμεσα στους καταρράκτες και τα ποτάμια της πόλης, με τη συμμετοχή αθλητών από όλη την Ελλάδα.
